محمد دريايى

144

دانشنامه طب اهل بيت ( ع ) ( فارسى )

به‌طور اغراق‌آميزى مصرف عسل توصيه گرديده است . واقعيت اين است كه عسل از نظر غذايى يك قند زيباست ولى حاوى گرده‌ى گياهى به‌ويژه گياهانى كه خاصيت دارويى دارند نيز مىباشد . در بحث‌هاى قبلى درباره‌ى بعضى از تركيبات حاصل از عملكرد زنبور عسل اشاراتى شده است و در اين بخش صرفا كاربرد عسل به صورت دارو و درمان تشريح مىگردد . عسل ، شهد گل و گياه بوده و شامل فروكتوز ، گلوكز ، مواد لعاب‌دار ، اسيد فرميك ، اسانس گياهان و آب مىباشد . براى توليد يك كيلو عسل بايد 25000 زنبور عسل در طول فصل تابستان فعاليت نمايند . عسل انواع مختلف دارد ، عسل صخره‌اى ، عسل جنگلى ، مرتعى ، گياه دارويى ، عسل گل‌گون ، گل اقاقيا ، جنگل سوزنى برگ ، بهاره و تابستانى و پاييزى و غيره مىباشند . بعضى از عسل‌ها آبدار و بعضىها كم‌آب و كريستاليزه يا شكرى شده و در حرارت 45 درجه سانتىگراد ، كريستال‌هاى قند كاملا مذاب مىشوند . عسل را به طريق سرد و گرم از موم جدا مىسازند . عسل به دست آمده به روش سرد از نظر كيفيت و نيروى غذايى بالاتر است . به وسيله‌ى حرارت مقدارى از رايحه ، ويتامين‌ها و آنزيم‌هاى عسل به هدر مىروند . در بعضى افراد با خوردن عسل ، معده درد ، ترشى و سوزش معده ايجاد مىشود . اين افراد بايد نسبت به عسل خورده شده ترديد نمايند . عسل‌هاى قلابى بيش از عسل‌هاى طبيعى و سالم در دسترس عموم است . عسل هم بايد در طى زمان آماده و كامل گردد و به اصطلاح عسل نرسيده بايد رسيده شود . به عبارت ديگر عسل نبايد كاملا آبدار باشد . عسل آماده نشده سريعا تخمير و فاسد و ترش‌مزّه مىگردد . اين نوع عسل‌ها را با كمى عسل مرغوب مخلوط كرده و به بازار مصرف ارايه مىدهند . عسل آبدار سودآورتر از عسل جا افتاده است . عسل خالص و طبيعى حاوى اسيد فرميك بوده كه عامل ماندگارى و خاصيت ضد باكتريايى است . امروزه به‌جاى شهد گل‌ها به زنبور عسل آب ، آب‌هويج ، آرد غلات ، ارزن ، نخود و نخود فرنگى ، آب چغندر قند و نشاسته مىدهند . اين نوع عسل‌هاى قلابى عامل بيمارى است و فاقد ارزش دارويى عسل است . عسل آبدار را مىتوانيد آزمايش كنيد : يك قطره عسل را روى يك قطعه شيشه ريخته چنان‌چه قطره‌ى عسل سريعا وارفت و پخش شد دليل به فاسد شدن عسل و دخل و تصرف انسان است . قطره‌ى عسل طبيعى لحظاتى سفت و كمى مدور باقى مىماند . چنان‌چه به عسل چند قطره محلول يد اضافه كنيد . آرد اضافه شده مشخص مىگردد . هرگاه